PL EN
Scenariusze przestrzenne

Filmy fabularne niejednokrotnie ukazują widzom zastane i potencjalne wartości społeczne i użytkowe przestrzeni. Twórcy filmowi aranżują sceny w miejscach, które budują określone relacje między postaciami, uzupełniają narrację, przekazują emocje, itp. Miejsca te bywają spreparowane przy udziale scenografów czy montażystów lub wykorzystuje się gotowe lokalizacje. Bez względu na to, sceny o charakterystycznych cechach przestrzennych mogą wiele powiedzieć o architekturze i jej użytkownikach. Mogą stać się inspiracją, czasem nawet przestrogą dla architektów.
Na aspekty przestrzenne w filmie i filmowe aspekty przestrzeni zwrócił uwagę w 1978 r. Bernard Tschumi w pracy pt. The Manhattan Transcripts. Próbował tam znaleźć nowe sposoby zapisu architektury za pomocą technik choreograficznych czy właśnie filmowych. Dla Tschumiego najistotniejszym czynnikiem tych poszukiwań jest zdarzenie w przestrzeni, a więc architektura, która jest inspirowana przez przeżycie i – w domyśle – przeżycie, które jest inspirowane przez architekturę.
W tej pracy skupiamy się na zdarzeniach w przestrzeni przedstawionych w filmach. Interesuje nas, jak określone miejsce wpływa na postać, co mówią do nas filmowcy poprzez umieszczanie swoich bohaterów w takiej, a nie innej lokalizacji. Drugoplanowo traktujemy aspekty materiałowe i kolorystyczne czy, ogólnie rzecz biorąc, scenografię tła i to, co ono wyraża. Pomijamy też estetykę filmowanej architektury. Istotne jest bezpośrednie obcowanie postaci z miejscem i ich wzajemne – fizyczne – oddziaływanie. Architekturę rozumiemy jako przestrzeń inspirującą wydarzenia, a nie jedynie fajny budynek w tle.
 
Słoń
reż. Gus van Sant (2003)

Marzyciele
reż. Bernardo Bertolucci (2003)

Lokator
reż. Roman Polański (1976)

Poza prawem
reż. Jim Jarmusch (1986)

Gosford Park
reż. Robert Altman (2001)

Rzymska opowieść
reż. Bernardo Bertolucci

Ucieczka z Kina Wolność
reż. Wojciech Marczewski (1990)

Zabriskie Point
reż. Michelangelo Antonioni (1970)

Mój wujaszek
reż. Jacques Tati (1958)

Basen
reż. Francois Ozon (2003)

Piknik pod wiszącą skałą 
reż. Peter Weir (1975)

Wystawa składać się będzie z makiet, schematów ukazujących zasady przestrzenne oraz clipu filmowego z fragmentami wybranych filmów i ich analizą. Wystawę przygotowują: Łukasz Wojciechowski, Karolina Wrzosowska, Marta Czarnecka i Wojciech Cebula.

Łukasz Wojciechowski